Czy leki przeciwbólowe różnią się od siebie?
Jak działa paracetamol?
Ryzyko przedawkowania
Najbezpieczniejszy paracetamol
Kiedy dokucza nam ból lub objawy infekcji, zastanawiamy się który lek wybrać. Idealny – powinien skutecznie i szybko zwalczać objawy infekcji oraz ból. Powinien cechować się również bezpieczeństwem, dobrą tolerancją i małym prawdopodobieństwem występowania objawów ubocznych.
Na rynku polskim istnieje wiele leków dostępnych bez recepty stosowanych powszechnie w bólu i stanach gorączkowych. Warto jednak wiedzieć, że wspomniane preparaty różnią się. Od idealnego leku przeciwbólowego oczekujemy, aby działał szybko i skutecznie, był bezpieczny i dobrze tolerowany. Leki stosowane w przypadkach bólu i gorączki zawierają najczęściej jedną z trzech substancji: kwas acetylosalicylowy, ibuprofen (należące do tzw. niesteroidowych leków przeciwzapalnych – w skrócie NLPZ) lub paracetamol. Różnią się one mechanizmem działania i profilem bezpieczeństwa.
NLPZ działają zarówno ośrodkowo, jak i obwodowo. Są skuteczne, mogą jednak powodować niebezpieczne działania niepożądane. Wiele osób przyjmujących je przewlekle zgłasza dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Inne potencjalne działania niepożądane, aczkolwiek rzadziej spotykane, to: zaburzenia krzepnięcia krwi, zwiększone ryzyko krwawień, skurcz oskrzeli i napady astmy (zwłaszcza w przypadku astmy oskrzelowej aspirynozależnej), wysypka.
W odróżnieniu od innych leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych paracetamol ma działanie wyłącznie ośrodkowe. W dawkach terapeutycznych (u osób dorosłych: 1 g/dawkę, maks. 4 g/dobę) nie daje niepożądanych objawów dotyczących nerek, przewodu pokarmowego, zaburzeń agregacji płytek krwi. Szereg badań klinicznych potwierdza skuteczność przeciwbólową i przeciwgorączkową paracetamolu. Uważa się, że 1g paracetamolu zwalcza ból i gorączkę podobnie jak ibuprofen czy naproxen.
Nawet przewlekłe stosowanie paracetamolu daje mniej niepożądanych objawów niż tak samo długo stosowane NLPZ.
Jeżeli zależy nam na szybkim efekcie warto sięgnąć po formy musujące (Efferalgan, Efferalgan Forte). Lek w formie musującej ulega rozpadowi w ciągu kilku minut, dzięki czemu jest bardzo szybko wchłaniany z przewodu pokarmowego, co zapewnia szybki efekt przeciwbólowy.2
Przyjmując leki z powodu bólu czy przeziębienia, musimy pamiętać o tym, że szereg z nich, pomimo różnych nazw, zawiera tę sama substancję czynną. Trzeba zawsze dokładnie przeczytać ulotkę – poznać skład leku i dawkowanie. Jeżeli zastosujemy kilka leków z tą samą substancją – powstaje ryzyko nasilenia działań niepożądanych lub przedawkowania (szczególnie niebezpieczne w przypadku kwasu acetylosalicylowego). W przypadku paracetamolu różnica pomiędzy dawką zalecaną a toksyczną jest duża (ma szeroki indeks terapeutyczny).
Paracetamol po raz pierwszy pojawił się na rynku w 1953 roku i jest do dziś jednym z najczęściej sprzedawanych leków przeciwbólowych. Jest uważany za jeden z najbezpieczniejszych leków do zwalczania objawów takich jak ból i gorączka. Paracetamol jest lekiem rekomendowanym do zwalczania bólu i gorączki, również u dzieci.
1. Mrozińska M., Zasady stosowania leków przeciwgorączkowych u dzieci „Lek w Polsce”, Vol.14 nr 10’04 (166)”
2. Nawrocki T. SZYBKO, SZYBKO, CORAZ SZYBCIEJ- CZYLI NOWE POSTACIE LEKÓW SZYBKO DZIAŁAJĄCYCH Aptekarz Polski marzec 2009, nr 1/9 online